Tại kỳ họp này, Phó thủ tướng, Bộ trưởng GD&ĐT Nguyễn Thiện Nhân là một trong những thành viên Chính phủ nhận được nhiều chất vấn nhất.

Sau khi ông Nhân kết thúc phần trả lời chất vấn bằng văn bản, đại biểu Thái Thị An Chung đặt vấn đề: "Bộ Giáo dục cho rằng thi theo cụm để hạn chế tiêu cực và kỳ thi tốt nghiệp THPT 2009 được đánh giá là kỳ thi tốt nhất. Vậy việc đánh giá này dựa trên tiêu chí nào và bao giờ thực hiện một kỳ thi THPT quốc gia"?

Theo ông Nhân, trong kỳ thi THPT vừa qua, số thí sinh, giám thị phạm quy giảm mạnh, tỷ lệ học sinh bỏ thi giảm hơn 3.000 em, số trường hợp tai nạn giao thông trên đường tới điểm thi cũng giảm... Việc tổ chức theo cụm và chấm chéo bài giữa các tỉnh nhằm đảm bảo khách quan để nếu thực hiện một kỳ thi thì kết quả sẽ nghiêm túc hơn.

"Trên thế giới, 90% các nước không tổ chức 2 kỳ thi. Tuy nhiên, kỳ thi tốt nghiệp năm nay chỉ là tiền đề, Bộ chưa khẳng định khi nào tổ chức một kỳ thi THTP quốc gia (dùng xét tuyển đại học)", người đứng đầu ngành giáo dục nhấn mạnh.

Chưa thỏa mãn với phần trả lời trên, đại biểu Phạm Phương Thảo và Sùng Thị Chư tiếp tục chất vấn về căn cứ để đưa ra quyết định thực hiện một kỳ thi THPT quốc gia. Phó thủ tướng cho hay, nếu duy trì 2 kỳ thi cách nhau một tháng, mỗi kỳ thi có hơn một triệu thí sinh thì áp lực. "Còn thi đại học, còn lò luyện thi. Nếu lấy đó là căn cứ xét đại học thì các em chỉ cần nộp bảng điểm, không áp lực", ông Nhân nói.

Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT 2009 - kỳ thi bản lề chuẩn bị cho chủ trương một kỳ thi THPT Quốc gia sẽ được Bộ GD&ĐT quyết định trong thời gian tới.

Dù nhìn nhận sự phát triển mạnh của các trường mầm non ngoài công lập nhưng trước thực trạng loại hình trường này liên tục xảy ra tình trạng bạo hành, đại biểu Hồ Quốc Dũng lo lắng: "Cả nước có 62% trường mầm non ngoài công lập nhưng đang bị thả nổi. Vậy chính sách và cơ chế của Bộ để nâng cao chất lượng các trường này?"

Từng trần tình trước các đại biểu Quốc hội hồi năm 2008 rằng "day dứt với khối mầm non" nên trong lần trả lời chất vấn này, Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân thừa nhận chính Bộ cũng bức xúc trước thực trạng 30% trẻ chưa được học mầm non và đang xây dựng lộ trình để năm 2015, 90% trẻ em 5 tuổi được học 2 buổi một ngày, chuẩn bị tốt trước khi bước vào lớp 1.

Cũng liên quan đến chất lượng giáo dục, đại biểu Phạm Thị Loan nêu câu hỏi: "Quan điểm của Bộ trưởng thế nào về "Tiên học lễ, hậu học văn" và áp dụng thế nào để các em được học làm người từ bậc mầm non?".

Theo người đứng đầu ngành giáo dục, nếu chỉ giáo dục cho các em trong 4 bức tường thì không thể gọi là đủ và Bộ đã phát động phong trào "Trường học thân thiện, học sinh tích cực" để các em có thời gian chăm sóc di tích lịch sử... Bộ cũng đã phát động phong trào mỗi thầy cô giáo phải là tấm gương đạo đức.

"Sau 2 năm thực hiện phong trào này, hiện tượng giáo viên vi phạm đạo đức giảm. Thật đau xót cho ngành khi lần đầu tiên nghe thấy việc 6 phó giáo sư, tiến sĩ đánh bạc, trong tổng số 52.000 giảng viên trong cả nước" Bộ trưởng Nhân băn khoăn khi trả lời câu hỏi của đại biểu Trần Hoàng Thám về vụ các giảng viên đánh bạc vừa bị công an phát hiện.

Bức xúc trước tình trạng nhiều địa phương có học sinh ngồi nhầm lớp, ông Trần Văn Kiệt - đại diện cho cử tri một tỉnh ở đồng bằng sông Cửu Long - thẳng thắn: "Vậy nguyên nhân, trách nhiệm thuộc về ai?"

Không đi thẳng vào câu hỏi, Bộ trưởng Nhân cho hay, sau 3 năm thực hiện "Hai không", tỷ lệ học sinh bỏ học đã giảm. Bộ cũng không quy định tỷ lệ học sinh khá, giỏi cho từng địa phương. Do vậy, ngành giáo dục địa phương phải có trách nhiệm đánh giá đúng các em.

SGK và chương trình cũng là vấn đề nóng tại phiên chất vấn khi có tới 5 đại biểu liên tục đặt câu hỏi cho Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân. "Chương trình hiện nay quá nặng đối với học sinh tiểu học. Trách nhiệm của lãnh đạo Bộ thế nào đối với sai sót trong SGK, đặc biệt là sách Lịch sử", đại biểu Bùi Thị Tuyết Minh đặt vấn đề.

Ông Nhân thừa nhận "tiếp thu ý kiến đại biểu nêu chương trình học nặng" và cho hay, năm 2008 Bộ đã đánh giá một lần chương trình và SGK nhưng kết quả đó chưa thuyết phục. Bộ sẽ kiểm tra lại nội dung sai sót ở môn Lịch sử để thông báo tới đại biểu.

"Bộ sách trước dùng từ những năm đầu 1980. Từ năm 2002 Bộ bắt đầu thay sách lớp 1 và 6, đến 2008 thay sách lớp 12. Dự kiến năm 2010, sau khi thực hiện sách lớp 12 được 2 năm, Bộ sẽ tổng kết. Nếu đưa vào dạy tích hợp môn học, giáo viên chưa chuẩn bị. Do vậy, sắp tới phải trả lời là sau năm 2015 dạy từng môn hay tích hợp", ông Nhân trả lời câu hỏi khác của đại biểu Kiệt liên quan tới SGK.

Cũng nhìn nhận chương trình nặng đối với học sinh, đại biểu Nguyễn Duy Hữu và Phạm Phương Thảo cùng băn khoăn về mốc thực hiện đổi mới chương trình và sách giáo khoa vì "đến năm 2015 mới sửa thì là khá chậm".

Lý giải về mốc 2015, Bộ trưởng Nhân cho hay, sẽ thiết kế đợt đánh giá về chương trình và SGK để quyết định về thời điểm thay đổi. Tuy nhiên, dự kiến năm 2013 mới viết xong sách, dạy thử năm 2014 và năm 2015 mới có thể đưa vào giảng dạy. Hơn nữa, Luật Giáo dục 2005 không cho phép một chương trình có nhiều bộ SGK nên nếu làm thì phải sửa luật.